Deneyimli kullanıcılar için Windows kayıt defteri bilgileri
Kayıt Defteri, her kullanıcının profili, bilgisayarda yüklü uygulamalar ve her birinin oluşturabileceği belge türleri, klasörler ve uygulama simgeleri için özellik sayfası ayarları, sistemde bulunan donanım ve kullanılan bağlantı noktaları gibi, Windows’un çalışma sırasında sürekli olarak başvurduğu bilgileri içerir.
Kayıt Defteri, Windows 3.x’te kullanılan çoğu metin tabanlı .ini dosyasının ve Autoexec.bat ve Config.sys gibi MS-DOS yapılandırma dosyalarının yerini alır. Kayıt defteri çoğu Windows işletim sisteminde ortak olsa da, aralarında bazı farklar vardır.
Bir kayıt defteri kovanı, kayıt defterindeki verilerinin yedeğini içeren bir dizi destekleyici dosyası olan bir anahtarlar, alt anahtarlar ve değerler grubudur. Windows NT 4.0, Windows 2000, Windows XP, Windows Server 2003 ve Windows Vista’da, HKEY_CURRENT_USER dışındaki tüm kovanlar için destekleyici dosyalar %SystemRoot%\System32\Config klasöründedir. HKEY_CURRENT_USER için destekleyici dosyalar %SystemRoot%\Profiles\KullanıcıAdı klasöründedir. Bu klasörlerdeki dosyaların dosya adı uzantıları, içerdikleri veri türünü gösterir. Bazen uzantılarının olmaması da içerdikleri veri türünü gösterir.
| Kayıt defteri kovanı | Destekleyici dosyalar |
| HKEY_LOCAL_MACHINE\SAM | Sam, Sam.log, Sam.sav |
| HKEY_LOCAL_MACHINE\Security | Security, Security.log, Security.sav |
| HKEY_LOCAL_MACHINE\Software | Software, Software.log, Software.sav |
| HKEY_LOCAL_MACHINE\System | System, System.alt, System.log, System.sav |
| HKEY_CURRENT_CONFIG | System, System.alt, System.log, System.sav, Ntuser.dat, Ntuser.dat.log |
| HKEY_USERS\DEFAULT | Default, Default.log, Default.sav |
Windows 98′de, kayıt defteri dosyaları User.dat ve System.dat olarak adlandırılır. Windows Millennium Edition’da, kayıt defteri dosyaları Classes.dat, User.dat ve System.dat olarak adlandırılır.
Not Windows NT, Windows 2000, Windows XP, Windows Server 2003 ve Windows Vista’daki güvenlik özellikleri bir yöneticinin kayıt defteri anahtarlarına erişimi denetlemesine izin verir.
Aşağıdaki tablo sistem tarafından kullanılan önceden tanımlanmış anahtarları listeler. Bir anahtar adı en çok 255 karakter uzunluğunda olabilir.
| Klasör/ön tanımlı anahtar | Açıklama |
| HKEY_CURRENT_USER | Şu anda oturum açmış olan kullanıcıya ait yapılandırma bilgilerinin kökünü içerir. Kullanıcının klasörleri, ekran renkleri ve Denetim Masası ayarları burada saklanır. Bu bilgi kullanıcının profiliyle ilişkilidir. Bu anahtar bazen “HKCU” olarak kısaltılır. |
| HKEY_USERS | Bilgisayardaki yüklü olan tüm etkin kullanıcı profillerini içerir. HKEY_CURRENT_USER, HKEY_USERS’ın alt anahtarıdır. HKEY_USERS anahtarı bazen “HKU” olarak kısaltılır. |
| HKEY_LOCAL_MACHINE | Bilgisayara özgü yapılandırma bilgilerini içerir (herhangi bir kullanıcı için). Bu anahtar bazen “HKLM” olarak kısaltılır. |
| HKEY_CLASSES_ROOT | HKEY_LOCAL_MACHINE\Software anahtarının bir alt anahtarıdır. Burada saklanan bilgiler, Windows Gezgini’ni kullanarak bir dosya açtığınızda doğru programın açılmasını sağlar. Bu anahtar bazen “HKCR” olarak kısaltılır. Windows 2000 ile başlayarak, bu bilgi hem HKEY_LOCAL_MACHINE hem de HKEY_CURRENT_USER anahtarları altında saklanır. HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Classes anahtarı, bilgisayardaki tüm kullanıcılara uygulanabilen varsayılan ayarları içerir. HKEY_CURRENT_USER\Software\Classes anahtarı, varsayılan ayarları geçersiz kılan ve sadece etkileşimli kullanıcıya uygulanan ayarları içerir. HKEY_CLASSES_ROOT anahtarı, bu iki kaynaktaki bilgileri birleştiren kayıt defteri görünümünü sağlar. HKEY_CLASSES_ROOT bu birleşmiş görünümü Windows’un daha önceki sürümleri için tasarlanan programlar için de sağlar. Etkileşimli kullanıcıya ait ayarları değiştirmek için, değişiklikler HKEY_CLASSES_ROOT altında değil HKEY_CURRENT_USER\Software\Classes altında yapılmalıdır. Varsayılan ayarları değiştirmek için değişiklikler HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Classes altında yapılmalıdır. HKEY_CLASSES_ROOT altındaki bir anahtara anahtarlar yazarsanız, sistem bilgiyi HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Classes altında saklar. HKEY_CLASSES_ROOT altındaki bir anahtara değer yazarsanız ve değer zaten HKEY_CURRENT_USER\Software\Classes altında bulunuyorsa, sistem bilgiyi HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\Classes yerine orada saklar. |
| HKEY_CURRENT_CONFIG | Yerel bilgisayar tarafından sistem başlangıcında kullanılan donanım hakkında bilgi içerir. |
Not Windows XP, Windows Server 2003 ve Windows Vista’nın 65-bit sürümlerindeki kayıt defteri 32-bit ve 64-bit anahtarlarına bölünmüştür. 32-bit anahtarların çoğu 64-bit karşılıklarıyla ve 64-bit anahtarların çoğu da 32-bit karşılıklarıyla aynı adı taşır. Kayıt Defteri Düzenleyicisi’nin Windows XP, Windows Server 2003 ve Windows Vista’nın 64-bit sürümlerinde bulunan varsayılan 64-bit sürümü 32-bit anahtarları aşağıdaki düğüm altında gösterir:
- Windows Server 2003, Windows XP ve Windows Vista: 16.383 karakter
- Windows 2000: 260 ANSI karakter veya 16.383 Unicode karakter
- Windows Millennium Edition/Windows 98/Windows 95: 255 karakter
Uzun değerler (2.048 bayttan fazla) dosya olarak depolanmalı ve kayıt defterinde bu dosya adları depolanmalıdır. Bu, kayıt defterinin verimli şekilde çalışmasına yardımcı olur. Bir değerin en büyük boyutu aşağıda gibidir:
- Windows NT 4.0/Windows 2000/Windows XP/Windows Server 2003/Windows Vista: Kullanılabilir bellek
- Windows Millennium Edition/Windows 98/Windows 95: 16.300 bayt
Not Bir anahtarın tüm değerlerinin toplam boyutu için 64K sınırı vardır.
| Ad | Veri türü | Açıklama |
| İkili Değer | REG_BINARY | Ham ikili veri. Çoğu donanım bileşeni bilgisi ikili veri olarak saklanır ve Kayıt Defteri’nde onaltılı biçimde görüntülenir. |
| DWORD Değeri | REG_DWORD | 4 bayt uzunluğunda bir sayıyla temsil edilen veri (32-bit bir tamsayı). Aygıt sürücüleri ve hizmetler için kullanılan birçok parametre bu türdendir ve Kayıt Defteri’nde ikili, onaltılı veya onlu biçimde görüntülenir. İlgili değerler DWORD_LITTLE_ENDIAN (en az önemli bayt en alt adrestedir) ve REG_DWORD_BIG_ENDIAN’dır (en az önemli bayt en üst adrestedir). |
| Genişletilebilir Dize Değeri | REG_EXPAND_SZ | Değişken uzunlukta bir veri dizesi. Bu veri türü, bir program veya hizmet veri kullandığında çözülen değişkenler içerir. |
| Çok Dizeli Değer | REG_MULTI_SZ | Çoklu bir dize. Kullanıcıların okuyabileceği biçimdeki listeler veya birden çok değer içeren veriler genellikle bu türdedir. Girişler boşluk, virgül veya diğer işaretlerle ayrılırlar. |
| Dize Değeri | REG_SZ | Sabit uzunlukta bir metin dizesi. |
| İkili Değer | REG_RESOURCE_LIST | Bir donanım aygıtı sürücüsü veya denetlediği fiziksel aygıtlardan biri tarafından kullanılan bir kaynak listesini saklamak üzere tasarlanmış iç içe diziler serisi. Bu veri algılanır ve sistem tarafından \ResourceMap ağacına yazılır ve Kayıt Defteri Düzenleyicisi’nde onaltılı biçimde İkili Değer olarak görüntülenir. |
| İkili Değer | REG_RESOURCE_REQUIREMENTS_LIST | Bir aygıt sürücüsünün veya bu sürücünün denetlediği fiziksel aygıtların kullanabileceği donanım kaynakları listesini depolamak için tasarlanan iç içe diziler serisi. Sistem bu listenin bir alt kümesini \ResourceMap ağacına yazar. Bu veri sistem tarafından algılanır ve Kayıt Defteri Düzenleyicisi’nde onaltılı biçimde İkili Değer olarak görüntülenir. |
| İkili Değer | REG_FULL_RESOURCE_DESCRIPTOR | Bir fiziksel donanım aygıtı tarafından kullanılan kaynak listesini saklamak için tasarlanmış iç içe diziler serisi. Bu veri algılanır ve sistem tarafından \HardwareDescription ağacına yazılır ve Kayıt Defteri Düzenleyicisi’nde onaltılı biçimde İkili Değer olarak görüntülenir. |
| Yok | REG_NONE | Belirli bir türü olmayan veriler. Bu veri sistem tarafından kayıt defterine yazılır ve Kayıt Defteri Düzenleyicisi’nde onaltılı biçimde İkili Değer olarak görüntülenir |
| Bağlantı | REG_LINK | Simgesel bir bağlantıyı adlandıran bir Unicode dize. |
| QWORD Değeri | REG_QWORD | 64-bit bir tamsayı olan bir sayıyla temsil edilen veri. Bu veriler Kayıt Defteri Düzenleyicisi’nde onaltılı biçimde İkili Değer olarak görüntülenir ve ilk olarak Windows 2000′de kullanılmıştır. |
Kayıt defterini yedekleme
Kayıt defterini düzenleme
Yöneticiler kayıt defterini Kayıt Defteri Düzenleyicisi (Regedit.exe veya Regedt32.exe), Grup İlkesi, Sistem İlkesi, Kayıt Defteri (.reg) dosyaları kullanarak veya VisualBasic komut dosyaları gibi komut dosyaları çalıştırarak değiştirebilir.
Windows kullanıcı arabirimini kullanma
Kayıt defterini el ile düzenlemek yerine, sistem ayarlarınızı değiştirmek için Windows kullanıcı arabirimini kullanmanız önerilir. Ancak bazı durumlarda, bir ürün sorununu çözümlemenin en iyi yöntemi kayıt defterini düzenlemek olabilir. Sorun Microsoft Bilgi Bankası’nda belgelenmişse, bu sorun için kayıt defterini düzenlemeyle ilgili adım adım yönergeler içeren bir makale bulunmaktadır. Bu yönergeleri tam olarak uygulamanız önerilir.
Kayıt Defteri Düzenleyicisi’ni kullanma
Uyarı Kayıt Defteri Düzenleyicisi’ni veya başka bir yöntemi kullanarak kayıt defterini hatalı olarak değiştirirseniz önemli sorunlar oluşabilir. Bu sorunlar, işletim sistemini yeniden yüklemenizi gerektirebilir. Microsoft bu sorunların çözülebileceğini garanti etmemektedir. Kayıt defterini değiştirmek kendi sorumluluğunuzdadır.
Kayıt Defteri Düzenleyicisi’ni kullanarak aşağıdakileri yapabilirsiniz:
- Bir alt ağacı, anahtarı, alt anahtarı veya değeri bulma
- Bir alt anahtar veya değer ekleme
- Bir değeri değiştirme
- Bir alt anahtarı veya değeri silme
- Bir alt anahtarı veya değeri yeniden adlandırma
Kayıt Defteri Düzenleyicisi’nin gezinti alanı klasörleri görüntüler. Her klasör yerel bilgisayardaki önceden tanımlanmış bir anahtarı gösterir. Bir uzak bilgisayarın kayıt defterine eriştiğinizde, yalnızca iki tane önceden tanımlanmış anahtar görünür. HKEY_USERS ve HKEY_LOCAL_MACHINE.
Grup İlkesi’ni kullanma
Microsoft Yönetim Konsolu’nda (MMC), ağları, bilgisayarları, hizmetleri ve diğer sistem bileşenlerini yönetmek için kullanabileceğiniz yönetim araçları bulunmaktadır. Grup İlkesi MMC ek bileşeni, yöneticilerin bilgisayarlara veya kullanıcılara uygulanan grup ilkesi ayarlarını tanımlamasına olanak verir. Grup İlkesi’ni yerel bilgisayarlarda Grup İlkesi MMC ek bileşeni olan Gpedit.msc dosyasını kullanarak uygulayabilirsiniz. Active Directory’de Grup İlkesi’ni, Active Directory Kullanıcıları ve Bileşenleri MMC ek bileşenini kullanarak uygulayabilirsiniz. Grup İlkesi’ni kullanma hakkında daha fazla bilgi için, ilgili Grup İlkesi MMC ek bileşenindeki Yardım konularına bakın.
Kayıt Girdileri (.reg) dosyası kullanma
Kayıt defteri değişikliklerini içeren bir Kayıt Girdileri (.reg) dosyası oluşturun ve değişiklikleri uygulamak istediğiniz bilgisayarda .reg dosyasını çalıştırın. .reg dosyasını el ile veya bir oturum açma komut dosyası kullanarak çalıştırabilirsiniz.
Windows Komut Dosyası Sistemi’ni kullanma
Windows Yönetim Araçları’nı kullanma
Windows için Konsol Kayıt Defteri Aracı’nı kullanma
Kayıt defterini geri yükleme
Kayıt defteri anahtarlarını geri yükleme
Kayıt defterinin tamamını geri yükleme
